Wiele modyfikacji zaczyna się od momentu, w którym codzienne funkcjonowanie przestaje odpowiadać temu, czego dana osoba oczekuje od siebie i swojej sytuacji. Nie za każdym razem od razu wiadomo, co szczegółowo powinno się przemienić. Zdarza się, że problemem jest sposób organizowania dnia, innym razem powtarzające się reakcje na określone sytuacje lub trudność w podejmowaniu wyborów.
Z praktycznego punktu widzenia warto najpierw przyjrzeć się temu, co w rzeczywistości dzieje się na co dzień, zamiast tworzyć bardzo szeroki plan przemiany. Pytanie, jak przemienić swoje życie, może prowadzić do wielu różnorakich odpowiedzi, ponieważ potrzeby zależą od wieku, obowiązków, relacji i aktualnych warunków. Osoba pracująca pod presją czasu będzie miała inne sposobności niż ktoś, kto może swobodniej zaplanować dzień. Znaczenie ma także rozpoznanie rzeczy, na które nie ma się bezpośredniego wpływu. Próba kontrolowania wszystkich okoliczności zwykle prowadzi do dodatkowego napięcia, dlatego bardziej praktyczne jest skupienie się na własnych decyzjach, reakcjach i zachowaniach.
Obszarem, który często wiąże się z takimi zmianami, jest rozwój osobisty. Nie powinno się go jednakże rozumieć jedynie jako zdobywania kolejnych informacji czy realizowania ambitnych celów (zobacz: ebook o umyśle podświadomym). W codziennym życiu równie ważne może być nauczenie się odpoczynku, lepszego określania własnych granic lub rozpoznawania sytuacji, w których decyzje są podejmowane pod wpływem chwilowych emocji. Zdarza się, że ktoś przez długi okres czasu ustala bardzo wymagające cele, a następnie nie jest w stanie ich utrzymać. Wtedy problemem niekoniecznie jest brak konsekwencji. Założenia mogły być zwyczajnie niedopasowane do rzeczywistych warunków. Przy pracy nad zmianą warto zatem obserwować nie tylko i wyłącznie osiągnięcia, niemniej jednak również koszty, jakie wiążą się z określonym działaniem. Jeżeli nowy sposób organizacji dnia powoduje ciągłe przeciążenie, jego dalsze stosowanie wymaga ponownego analizowania. Rozwój może obejmować również przekształcenie własnych założeń, kiedy wcześniejszy sposób postępowania okazuje się niepraktyczny.
W rozmowach o nawykach, przekonaniach i automatycznych reakcjach pojawia się też określenie programowanie umysłu podświadomego. Termin ten bywa stosowany bardzo szeroko, dlatego warto zwracać uwagę na jego znaczenie w konkretnym kontekście (sprawdź tutaj: jak podświadomość wpływa na nasze życie). W normalnym języku może odnosić się do utrwalonych sposobów reagowania, wewnętrznych przekonań czy czynności wykonywanych bez świadomego zastanowienia. Człowiek może przykładowo w sposób automatyczny odkładać określone zadanie, ponieważ wcześniej kojarzyło mu się ono z napięciem lub niepowodzeniem. Samo zauważenie takiego schematu nie powoduje jednakże jego natychmiastowego zniknięcia. Potrzebna jest obserwacja sytuacji, w których się pojawia, a także sprawdzenie, jakie zachowanie następuje w przyszłości. W praktyce pomocne może być rozłożenie problemu na mniejsze elementy. Zamiast ogólnego stwierdzenia, że ktoś „nie ma motywacji”, można sprawdzić, o jakiej porze pojawia się trudność, co ją poprzedza i jakie warunki ułatwiają wykonanie zadania. Takie podejście ogranicza ryzyko przypisywania jednego źródła zachowania całej złożonej sytuacji.
Istotnym elementem pracy nad zmianą jest także czas. Nowy sposób działania może początkowo wymagać świadomego przypominania sobie o określonej czynności, ponieważ wcześniejszy schemat był wykonywany automatycznie. W przyszłości sytuacja może się przemienić, ale nie za każdym razem przebiega to liniowo. W okresach zmęczenia, stresu albo większej liczby obowiązków ludzie często powracają do świetnie znanych reakcji. Nie musi to oznaczać, że wcześniejsza praca została całkowicie utracona. Jest to raczej informacja o tym, w jakich warunkach stary schemat wciąż ma dużą siłę. Z tego powodu przy kształtowaniu zmian warto uwzględniać zwykłe, mniej sprzyjające dni, a nie tylko okresy, w których łatwo utrzymać założony rytm. W pewnych przypadkach niezbędne jest zmniejszenie liczby równocześnie wprowadzanych przemian, innym razem modyfikacja celu lub sposobu jego realizacji. Najbardziej użyteczne obserwacje ukazują się często właśnie wtedy, gdy początkowy zamysł zderza się z faktycznym przebiegiem dnia i wymaga dostosowania do konkretnych ograniczeń.
Więcej: umysł podświadomy ebook.