Transkrypcja nagrań a znaczenie dokładnego odwzorowania wypowiedzi

Podczas przepisywania rozmowy z pliku audio bardzo szybko okazuje się, że najwięcej trudności nie wynika z samego pisania, lecz z konieczności właściwego odczytania tego, co realnie zostało powiedziane. Nagranie może zawierać dłuższe przerwy, zmiany tematu, poprawianie własnych wypowiedzi lub fragmenty wypowiadane bardzo cicho. Transkrypcja nagrań wymaga więc jednoczesnego słuchania i zapisywania informacji w sposób uporządkowany.

Przy prostych rozmowach wystarcza zwykle rozpoznanie kolejnych wypowiedzi, jednakże przy bardziej złożonym materiale dochodzi identyfikacja osób, kontrolowanie kolejności oraz zaznaczanie miejsc, których nie można jednoznacznie odczytać. Istotne jest także rozróżnienie wśród zapisem dosłownym a treścią po redakcji. W pierwszym przypadku pozostawia się naturalne cechy mowy, tj. powtórzenia czy niedokończone zdania. W drugim można ograniczyć elementy utrudniające lekturę, jednak każda ingerencja w treść powinna mieć konkretny cel i nie może prowadzić do zmiany znaczenia wypowiedzi.

Duże znaczenie ma jakość samego nagrania. Plik zarejestrowany w cichym pomieszczeniu daje zupełnie inne możliwości niż materiał pochodzący z miejsca, w którym słychać ruch uliczny, pracujące urządzenia albo kilka rozmów prowadzonych równocześnie. Problematyczne bywają również nagrania z telefonu, gdy urządzenie znajduje się daleko od osoby mówiącej. W takich ustaleniach pojedyncze słowa mogą być skomplikowane do rozpoznania, a próba odtworzenia ich jedynie na podstawie kontekstu prowadzi do ryzyka błędu. W praktyce lepiej pozostawić oznaczenie niezrozumiałego fragmentu niż wpisać słowo, które wyłącznie może się wydawać prawdopodobne. Przy dłuższych materiałach przydaje się też oznaczanie czasu nagrania. Umożliwia ono szybko wrócić do dokładnie sprecyzowanej wypowiedzi i porównać zapis z oryginalnym plikiem. Ma to znaczenie szczególnie wówczas, gdy dokument będzie analizowany przez osoby, które nie uczestniczyły w rozmowie.

W materiałach związanych z postępowaniem prawnym sposób opracowania zapisu może posiadać dodatkowe znaczenie. Transkrypcja do sądu powinna przedstawiać treść nagrania w sposób czytelny, ale bez swobodnego interpretowania wypowiedzi uczestników. Nie trzeba poprawiać sensu zdania tylko dlatego, że rozmówca użył błędnej formy językowej lub przerwał wypowiedź w połowie (sprawdź również informacje na stronie:stenogram cennik). Jeżeli już na nagraniu występuje kilka osób, niezbędne jest konsekwentne oznaczanie ich wypowiedzi. Jeszcze trudniejsza sytuacja pojawia się przy mówieniu jednoczesnym, ponieważ wtedy nie za każdym razem da się ustalić pełną treść obu wypowiedzi. W takiej sytuacji warto zaznaczyć nakładanie się głosów, zamiast tworzyć na pozór kompletny zapis. Znaczenie mogą posiadać również dłuższe pauzy, śmiech, podniesiony głos czy odgłosy wskazujące na reakcję uczestników, jeżeli są wyraźnie słyszalne i istotne dla przebiegu rozmowy.

W współzależności od celu dokumentu stosuje się różnorodne sposoby przedstawiania materiału. Stenogram może być przygotowany w formie bardzo zbliżonej do rzeczywistego przebiegu rozmowy, z zachowaniem kolejności wypowiedzi i charakterystycznych elementów mowy. Przy innych zastosowaniach treść może zostać uporządkowany tak, aby łatwiej było odnaleźć dokładnie sprecyzowane informacje, bez zmieniania ich znaczenia. W obu przypadkach na prawdę ważna pozostaje konsekwencja przy stosowaniu oznaczeń oraz dokładne sprawdzanie nazwisk, dat, liczb i nazw własnych. To właśnie takie detale są podatne na pomyłki, w szczególności gdy dźwięk jest niewyraźny lub rozmówca posługuje się mało znanym określeniem. Przy pracy z nagraniem warto także pamiętać, że tekst nie oddaje wszystkich cech komunikacji ustnej. Nie każdą intonację czy emocję można jednoznacznie opisać, dlatego zapis powinien oddzielać to, co w rzeczywistości wynika z nagrania, od interpretacji osoby przygotowującej dokument.

Dodatkowe informacje: transkrypcja nagrań.

Rekomendowane artykuły