Stenogramy i transkrypcje – zastosowanie w dokumentacji urzędowej i prawnej

Nagrania dźwiękowe są wykorzystywane w większości przypadków, w głównej mierze podczas rozmów służbowych, konsultacji, spotkań, wywiadów czy czynności związanych z prowadzonymi sprawami. Zapisanie ich treści w formie tekstowej pozwala wrócić do konkretnych wypowiedzi i analizować informacje bez konieczności każdorazowego odtwarzania całego materiału. Transkrypcje nagrań różnią się jednak zakresem szczegółowości.

Są przypadki w których wystarczy zapis najważniejszych informacji, w innych niezbędne jest wierne odtworzenie całego dialogu, łącznie z powtórzeniami, niedokończonymi zdaniami i przerwami w wypowiedziach. Spore znaczenie ma ustalenie, czy tekst ma pełnić funkcję dokumentacyjną, stanowić materiał do dalszej analizy, czy zostać wykorzystany w formalnych czynnościach. Oczywiście nie każdy rodzaj nagrania można opracować według tych samych zasad. Rozmowa dwóch osób prowadzona w spokojnym sąsiedztwie stawia inne wymagania niż dyskusja grupowa, w której uczestnicy mówią równocześnie.

Przy sporządzaniu zapisu istotne jest również rozpoznawanie osób wypowiadających poszczególne kwestie. Nie za każdym razem jest to łatwe, w szczególności gdy głosy są podobne, rozmówcy znajdują się w różnej odległości od mikrofonu albo nagranie zawiera zakłócenia (sprawdź: stenogram cennik). W takich przypadkach pomocne może być porównywanie charakterystycznych cech głosu a także analiza dłuższych fragmentów rozmowy. Nie należy jednakże przypisywać wypowiedzi konkretnej osobie jedynie na bazie domysłów. Taka sama ostrożność dotyczy nazwisk, nazw mieście, dat i określeń branżowych. Niedociągnięcia w tych elementach mogą prowadzić do nieporozumień, w szczególności gdy zapis jest później wykorzystywany przez osoby, które nie znają pierwotnego kontekstu. Transkrypcja powinna wyeksponować tekst możliwą do odtworzenia od fragmentów niepewnych. Jeśli kilka słów brzmi analogicznie i nie można rozstrzygnąć, które z nich zostało użyte, najlepszym rozstrzygnięciem jest oznaczenie wątpliwości zamiast wybierania jednej wersji.

Odrębną kategorię stanowią materiały przygotowywane na potrzeby postępowań prawnych. Transkrypcja do sądu powinno uwzględniać charakter dokumentu a także oczekiwania dotyczące sposobu przedstawienia treści nagrania. Ważne jest zachowanie chronologii, dokładnego brzmienia wypowiedzi i rozróżnienia poszczególnych uczestników rozmowy. W praktyce znaczenie mogą posiadać nawet krótkie odpowiedzi, tj. zgody, zaprzeczenia czy pojedyncze słowa wypowiedziane w reakcji na wcześniejsze zdanie. Ich pominięcie może zaburzyć odbiór całej konwersji zdań. Warto także używać oznaczenia czasu, które pozwalają powiązać określony fragment dokumentu z najlepszym miejscem w pliku audio. Powinno się w dodatku rozróżniać sam zapis rozmowy od opinii dotyczącej jej treści. Osoba sporządzająca dokument nie powinna dopisywać interpretacji zamiarów rozmówców ani rozstrzygać, co mieli na myśli. O formalnej przydatności materiału decydują przepisy i okoliczności konkretnego postępowania, a sam stenogram nie zastępuje niekonwencjonalnego nagrania.

Na końcowy kształt dokumentu wpływoraz sposób jego przygotowania i sprawdzeniu. Automatyczne rozpoznawanie mowy może przyspieszyć wstępne opracowanie dźwięku, ale nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z jakością materiału. Programy często mylą tożsamo brzmiące wyrazy, nieprawidłowo zapisują liczby i mają trudności z rozpoznawaniem wypowiedzi nakładających się na siebie. Szczególnej uwagi wymagają fragmenty zawierające skróty, obcojęzyczne zwroty oraz nazewnictwo specjalistyczne. Dlatego gotowy treść powinien być porównany z nagraniem, a poprawki muszą wynikać z rzeczywistego brzmienia wypowiedzi. Stenogram może zawierać również informacje o dłuższych przerwach, śmiechu, podniesionym głosie lub innych zdarzeniach dźwiękowych, o ile mają znaczenie dla celu dokumentu. Nie trzeba jednakże przesadnie rozbudowywać takich opisów, ponieważ mogą utrudniać odczytanie właściwego dialogu. Osobną kwestią pozostaje ochrona plików źródłowych i gotowych dokumentów. Nagrania mogą zawierać dane osobowe, informacje zawodowe albo detale prywatnych rozmów, dlatego sposób ich udostępniania, przechowywania i przekazywania powinien uwzględniać charakter zawartych w nich informacji.

Więcej informacji na stronie: transkrypcje nagrań.

Rekomendowane artykuły